Жыхарка Кароўчына Людміла Сухаварава — пра творчы талент, натхненне і вершаваныя думкі

Дрыбінская зямля мае адметную культурна-гістарычную спадчыну і ўнікальныя традыцыі, а таксама багата таленавітымі, цікавымі і творчымі людзьмі, што праслаўляюць раён сваім непаўторным майстэрствам. Усё, што так ці інакш мацуе духоўны падмурак нашага грамадства, што дапамагае нам убачыць рэчаіснасць праз прызму творчасці і дасягненняў мінулага, лягло ў аснову новага праекта рэдакцыі раённай газеты “Дрыбінская скарбонка”.
І першая публікацыя ў рамках праекта прысвечана чалавеку, надзеленаму здольнасцю вобразна мысліць, адчуваць свет і перадаваць свае эмоцыі, думкі праз рыфму і важкае паэтычнае слова. Гэта наша славутая зямлячка, таленавітая паэтэса, член клуба творчых сустрэч “Вянок Дрыбіншчыны” Людміла Сухаварава.
Я — беларуска, маці і жанчына.
І гэтым даражу і ганарусь.
Мне дораг родны край — мая Айчына,
Пяшчотная Радзіма Беларусь.
Тут люба ўсё мне: возеры, рачулкі,
Смалістай хвоі водар веснавы.
Да свята мной напечаныя булкі,
Ды пах мурожнай скошанай травы.
Я простая вясковая кабета,
Амаль што не бываю ў гарадах.
Як дачакаюсь зноў вясны ды лета,
Любуюсь, як расце ўсё на градах.
Мне гаспадарка жыць не замінае,
Як добра, што не пуста ў хляве.
Я — простая жанчына, я зямная,
Хоць думкі незямныя ў галаве.
Яны ляцяць кудысьці ў аблокі,
Нібыта ў вырай птушкі-жураўлі.
А я кладу няспешна свае крокі,
Шчаслівая блукаю па зямлі.
У гэтых лірычных радках, натхнёных аб’яўленым у краіне Годам беларускай жанчыны, Людміла Міхайлаўна трапна і вельмі шчыра расказвае перш за ўсё пра сябе — простую вясковую жанчыну, гаспадыню і маці, якая радуецца штодзённым клопатам, магчымасці жыць і працаваць на роднай зямлі, з трапяткой душой паэта, што дапамае ёй знаходзіць сэнс, прыгажосць і гармонію ў самых звычайных праявах жыцця.
Людміла Сухаварава нарадзілася ў вёсцы Шастакі і ўжо амаль трыццаць пяць год, як з мужам яны жывуць у Кароўчыне — малая радзіма моцна прывязала жанчыну да сябе сваімі каранямі. Выгадавалі чатырох сыноў і радуюцца траім унукам. Трымаюць карову ды іншую хатнюю гаспадарку. Ва ўтульным добраўпарадкаваным доме, які ў гэтую сонечную пару года патанае ў духмяным квецці, гасцей сустракае пах печыва… І за якую б справу ні ўзялася мая суразмоўца, яе заўсёды суправаджае творчае натхненне.
— Першая спроба пяра ў мяне адбылася ў пятым класе, — прыгадвае суразмоўца. — Памятаю, мая лепшая сяброўка на канікулах паехала пагасціць да старэйшай сястры. Мне стала сумна, і я вырашыла напісаць ёй пісьмо ў вершаванай форме. Пакуль тое пісьмо дайшло, сяброўка вярнулася дадому, але творчы імпэт у мяне застаўся… Так што вершы я пачала пісаць яшчэ ў дзяцінстве. Калі я перайшла ў дзясяты клас, як раз адчынялі новы будунык школы, і з гэтай значнай нагоды ў мяне таксама нарадзіўся верш, які я прачытала на школьнай лінейцы. Асобныя вершаваныя радкі, памятаю, прысвяціла кожнаму з нашых настаўнікаў і ведаю, што некаторыя іх захоўваюць да гэтага часу.
Натхненне да Людмілы Міхайлаўны прыходзіць нечакана, у любы момант. Думкі самі часам складваюцца ў рыфму, і калі выдасца вольная хвілінка, жанчына садзіцца і запісвае іх у сшытак. Піша ў асноўным на беларускай мове, пра ўсё, што хвалюе і што радуе, пра святы і будні, пра радзіму і пра людзей, пра сучаснае і мінулае, пра высокае і зямное, сур’ёзна, кранаючы патаемныя струны душы, і з гумарам, бо паэтычны талент яе вельмі шматгранны. Але кожны верш ці байка, што выходзіць з-пад пяра Людмілы Сухаваравай, — гэта сапраўная песня, меладычная, напеўная, зразумелая і блізкая кожнаму.
Бадай, не адно творчае спаборніцтва, дзе прымае ўдзел Людміла Міхайлаўна, не абыходзіцца без узнагароды. Кожны год яна ў ліку пераможцаў конкурсу “Славім Дрыбінскі наш край”, прымеркаванага да “Дрыбінскіх таржкоў”, а таксама конкурсу, які праходзіць у рамках вядомага рэгіянальнага свята паэзіі “Вянок Аляксею Пысіну”.
Дзякуючы супрацоўнікам Дрыбінскай цэнтральнай раённай бібліятэкі былі надрукаваныя, убачылі свет два зборнікі паэтэсы. Але назапашанага матэрыялу хапіла б яшчэ не на адзін. Дырэктар Дрыбінскай бібліятэчнай сеткі Святлана Верам’ёва кажа пра Людмілу Сухавараву як пра чалавека актыўнага, няўрымслівага ў самым лепшым сэнсе гэтага слова, здольнага падтрымаць любую ініцыятыву. Здаецца, няма такой тэмы, якую яна не смагла б раскрыць у паэтычных радках.
Так, у стосе ўзнагарод заўважаю дыплом фіналіста міжнароднага конкурсу «Арменія ў маёй душы». На маю цікавасць суразмоўца тут жа адказвае:
— У гэтай краіне мне не даводзілася бываць. Проста калі прапанавалі прыняць удзел у конкурсе, я перш за ўсё пачала шукаць інфармацыю пра Арменію. Атрыманыя звесткі і выкарастыла затым у вершы.
У выніку атрымаўся дыялог у акопе перад боем паміж “юнаком чарнявым, бязвусым” і “дзядзькам русым” — армянінам і беларусам. Іх лёсы звязала жудасная вайна і адзінае моцнае жаданне — хутчэй убачыць родныя мясціны, але нечаканы выбух абарваў светлыя мары назаўжды… Твор напісаны настолькі пранікнёна, быццам бы аўтар сама была сведкай гэтай размовы.
Так і жыве гэтая дзіўная жанчына, напаўняючы святлом паэзіі навакольны свет. Яе жыццё — гэта гімн простаму чалавечаму шчасцю і невычэрпнай сіле творчасці.
Ірына ЦЯЦЕРЫНА
Фота Ігара КОЛАБАВА